با حضور معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی و به میزبانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری برگزار شد: دومین نشست علمی مدیریت تحویل آب در شبکه‌های آبیاری با موضوع الزامات و اثربخشی تحویل حجمی آب در شبکه های آبیاری و زهکشی

به گزارش روابط عمومی دانشگاه دومین نشست علمی مدیریت تحویل آب در شبکه‌های آبیاری با موضوع الزامات و اثربخشی تحویل حجمی آب در شبکه های آبیاری و زهکشی با حضور دکتر صفدر نیازی شهرکی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی،  مهندس جلال ابوالحسنی، مدیر کل دفتر شبکه های آبیاری و زهکشی معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، دکتر اسداله تیموری یانسری،؛ رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران،  مهندس حیدر داوودیان، مدیر عامل شرکت آب منطقه ای استان مازندران، دکتر نادر علیزاده، مشاور معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی و جمعی از اساتید و دانشجویان برگزار شد

دکتر صفدر نیازی شهرکی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، در نشستی با حضور دانشگاهیان، تشکل‌ها و مسئولان بر ضرورت حل چالش‌های بخش آب به‌ویژه موضوع تحویل حجمی آب تأکید کرد و همکاری دانشگاه و صنعت را کلید این راه حل دانست.

وی گفت: موضوع انتخابی این نشست، یعنی بحث تحویل حجمی آب، بسیار مهم است. این چالشی جدی بین وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو است که رو به حادتر شدن است.

دکتر نیازی افزود: در محاورات عمومی گفته می‌شود بخش کشاورزی ۹۰ درصد آب را مصرف می‌کند، اما این یک گزاره علمی و قابل دفاع پژوهشی نیست. ما در وزارت جهاد این رقم را قبول نداریم. چرا که وزارت نیرو در شبکه توزیع شهری درصدی پرت دارد که نباید به حساب مصرف کننده گذاشته شود. در بخش کشاورزی نیز وقتی آب از سد تا مزرعه مسافتی طولانی را طی می‌کند، این پرت به حساب کشاورز گذاشته می‌شود که ما آن را نمی‌پذیریم.

معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به جایگاه نظم در کنار تقوا، اظهار داشت: در حوزه آب، مهم‌تر از تحویل حجمی، هیچ موضوع دیگری وجود ندارد. تحویل حجمی به کشاورز نظم می‌دهد و مصرف را مشخص می‌کند.

وی در ادامه با اشاره به ارتقای بهره‌وری به عنوان مأموریت اصلی وزارت جهاد کشاورزی، تصریح کرد: بهره‌وری یعنی میزان تولید به ازای هر مترمکعب آب مصرفی. اگر مقدار آب دقیقاً مشخص نباشد، محاسبه بهره‌وری امکان‌پذیر نیست. مخرج کسر بهره‌وری که همان آب است، باید به دقت اندازه‌گیری شود.

دکتر نیازی گفت: برای ارتقای راندمان آبیاری نیز، اگر کشاورز نداند چه میزان آب دریافت می‌کند، نمی‌توان او را به افزایش راندمان تشویق کرد. از سوی دیگر، اجرای الگوی کشت بدون اطلاع از محل، زمان و میزان دقیق آب تحویلی امکان‌پذیر نیست. وزارت نیرو باید مشخص کند که آب را کجا، چه وقت و به چه میزان در اختیار کشاورز قرار می‌دهد تا ما بتوانیم الگوی کشت مناسب را طراحی و ابلاغ کنیم.

وی با بیان اینکه حل این مسئله نیازمند اراده دو طرف است، افزود: اراده وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی برای اجرای تحویل حجمی ضروری است. پس از آن باید به سراغ الزامات فنی رفت. منابع آبی متنوعی مانند چاه، چشمه، قنات، کانال و شبکه وجود دارد که برای هرکدام باید مدل تحویل حجمی تعریف شود. تاکنون تنها در مورد چاه‌های برقی تا حدودی پیش رفته‌ایم.

دکتر نیازی با تأکید بر جدیت وزارت جهاد در این موضوع، اظهار داشت: ما مطمئن هستیم که میزان آبی که به عنوان مصرف بخش کشاورزی اعلام می‌شود، واقعیت ندارد و ما آن حجم را مصرف نمی‌کنیم. این موضوع برای ما فوق‌العاده جدی است.

وی با اشاره به گزارش مشترک چند دانشگاه معتبر کشور در مورد مسئله آب، خاطرنشان کرد: خلاصه آن گزارش چهارصد صفحه‌ای در سه گزاره است: اول تحویل حجمی آب توسط وزارت نیرو، دوم اجرای الگوی کشت توسط وزارت جهاد کشاورزی و سوم مشارکت مردم از طریق تشکیل شرکت‌های آب‌بران.

معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی در پایان با اعلام آمادگی برای همکاری، گفت: از دانشگاه تشکر می‌کنم که به این موضوع مهم پرداخته است. پیشنهاد می‌کنم موضوع الگوی کشت نیز با دقت و به صورت مکان‌محور و مبتنی بر داده‌های دقیق جغرافیایی (ژئودیتابیس) مورد بررسی قرار گیرد. ما برای همکاری در این زمینه نیز آماده ایم. جمع‌بندی صحبت‌های من در سه گزاره تشکر، اعلام آمادگی و تأکید بر اهمیت موضوع است.

دکتر مریم قربانی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، در ابتدای نشست ضمن خوشامدگویی به مهمانان، به معرفی تاریخچه و پتانسیل‌های دانشگاه پرداخت.

وی گفت: این دانشگاه با توجه به پتانسیل سیل‌های استان مازندران در سال ۱۳۵۱، تحت عنوان مهندسی کشاورزی تأسیس شد و طی سال‌ها با توسعه به چهار دانشکده علوم زراعی، منابع طبیعی، مهندسی زراعی و علوم دام و شیلات، اکنون به صورت مستقل فعالیت می‌کند.

دکتر قربانی افزود: موضوع آب در دانشکده‌های مهندسی زراعی و منابع طبیعی از گروه‌های آموزشی اصلی محسوب می‌شود. با توجه به چالش‌های منطقه، در حال حاضر میزبان پنج پژوهشکده در حوزه‌های ژنتیک و فناوری، اکوسیستم‌های خزری، گیاهان دارویی، امنیت غذایی و همچنین کلینیک گیاه‌پزشکی هستیم.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه با اشاره به اقدامات توسعهای، اظهار داشت: با انعقاد تفاهم‌نامه با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، تحقیقات نوآوری برنج کشور را نیز در دانشگاه راه‌اندازی کرده‌ایم که حمایت مالی آن انجام شده است.

وی هدف اصلی دانشگاه را کمک به کشاورزان و باغداران منطقه دانست و تصریح کرد: تلاش ما این است که به رغم چالش‌های ایجادشده توسط تغییر اقلیم، کم‌آبی‌ها و همچنین موضوع انتقال آب از استان، بتوانیم نقش خود را در کنار حفظ منابع طبیعی، برای تأمین سبد غذایی مردم ایفا کنیم.

دکتر قربانی افزود: یکی از راهکارهای کلیدی، ارتقای بهره‌وری آب است. به نظر می‌رسد علیرغم ضعف سیستم‌های متداول آبیاری و محدودیت‌های دستورالعمل‌های بهره‌برداری و توزیع آب، می‌توان با تدبیر درست، که مدیریت حجمی آب گامی مؤثر در آن است، مصارف آب کشاورزی را کنترل و از اتلاف آب جلوگیری کرد.

وی در پایان با ابراز امیدواری خاطرنشان کرد: امیدواریم خروجی این نشست، با حضور متخصصان، دستگاه‌های اجرایی، تشکل‌های مردم‌نهاد و دانشجویان، بتواند برای دستگاه‌های نظارتی یک خروجی قابل اعتماد باشد تا هم عملکرد مناسبی برای جامعه داشته باشیم و هم این منابع طبیعی را برای نسل‌های آینده حفظ کنیم.

دکتر اسداله تیموری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران، گفت: با وجود چالش‌های اقلیمی و محدودیت منابع آبی، با اجرای برنامه‌های مدیریت بهینه آبیاری و توسعه کشت‌های گلخانه‌ای، موفق به حفظ و حتی افزایش تولید در برخی محصولات استراتژیک شده‌ایم.

تیموری افزود: احداث و بهره‌برداری از مجتمع‌های نوین دامپروری و همچنین حمایت از توسعه پرورش ماهی در قفس در دریای خزر، از اولویت‌های ما برای افزایش تولید پروتئین و ایجاد اشتغال پایدار است.

رئیس جهاد کشاورزی استان مازندران تصریح کرد: بسته‌های تشویقی و تسهیلات ویژه‌ای برای نوسازی ماشین‌آلات کشاورزی و تجهیز باغ‌ها تدوین شده تا با افزایش بهره‌وری، هزینه‌های تولید برای کشاورزان کاهش یابد.

وی در ادامه با اشاره به موضوع صادرات محصولات کشاورزی خاطرنشان کرد: با رایزنی‌های انجام شده، زمینه برای صادرات محصولاتی مانند کیوی، مرکبات و گل و گیاه زینتی مازندران به بازارهای جدید فراهم شده و برندسازی این محصولات در دستور کار جدی قرار دارد.

تیموری در پایان تأکید کرد: حفظ و احیای جنگل‌ها و مراتع، به‌عنوان سرمایه‌های طبیعی مازندران، با مشارکت مردم و استفاده از روش‌های نوین، از تعهدات غیرقابل چشم‌پوشی این سازمان است و برنامه‌های مدونی برای آن در حال اجراست.