نشست تخصصی «اثربخشی پژوهشهای دانشگاهی؛ از دانش تا تحول پایدار» با محوریت همافزایی دانشگاه و بخش اجرا برگزار شد
به گزارش روابط عمومی دانشگاه به نقل از معاونت پژوهش و فنآوری دانشگاه، نشست تخصصی «اثربخشی پژوهشهای دانشگاهی؛ از دانش تا تحول پایدار» با هدف بررسی راهکارهای ارتقای اثربخشی پژوهشها، تقویت تعامل دانشگاه با دستگاههای اجرایی و افزایش نقش دانش در حل مسائل کشور، با حضور دکتر صمد نژادابراهیمی، مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر عمران عباسی، نماینده مردم قائمشهر، سوادکوه، جویبار، سیمرغ و سوادکوه شمالی در مجلس شورای اسلامی، دکتر پیمان فلسفی رئیس فراکسیون کشاورزی پویا و عشایر مجلس شورای اسلامی، دکتر تولایی معاون هماهنگی امور اقتصادی و گردشگری استانداری مازندران، دکتر اسدالله تیموری سرپرست سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران، دکتر مومنی، دستیار ویژه استاندار در امور کلان و راهبردی، معاونان و مدیران پژوهش و فناوری دانشگاههای منطقه شمال، رؤسای پژوهشکدهها و مراکز تحقیقاتی، مدیران و مسئولان دستگاههای اجرایی استان و اعضای هیئت علمی در دانشگاه برگزار شد.
در ابتدای نشست، دکتر خوشروش، رییس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ضمن خیرمقدم به مهمانان، با تأکید بر اینکه اثربخشی پژوهش صرفاً با شاخصهایی همچون تعداد مقالات، استنادات علمی یا رتبههای دانشگاهی سنجیده نمیشود، اظهار داشت: ارزش واقعی پژوهش زمانی آشکار میشود که نتایج آن در تصمیمگیری، سیاستگذاری، افزایش بهرهوری، حل مسائل واقعی جامعه و ارتقای کیفیت زندگی مردم اثرگذار باشد.
رییس دانشگاه با اشاره به فاصله موجود میان تولید دانش و بهرهگیری از آن در عرصه اجرا، بر ضرورت حرکت از ارزیابی صرف خروجیهای پژوهشی به سمت ارزیابی پیامدها و آثار واقعی پژوهشها تأکید کرد و افزود: پژوهش باید از دل مسائل واقعی جامعه شکل بگیرد و از همان ابتدا، بهرهبردار، مسیر انتقال نتایج و شاخصهای اثرگذاری آن مشخص باشد.
در ادامه، دکتر صمد نژادابراهیمی، مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با ارائه تصویری از روند تولید علم در ایران و جهان، به رشد شتابان تولیدات علمی طی دو دهه اخیر اشاره کرد و گفت: حجم اسناد علمی جهان از حدود یکونیم میلیون سند در سال ۲۰۰۴ به حدود چهارونیم میلیون سند در سالهای اخیر رسیده است. وی همچنین با اشاره به جایگاه ایران در تولید علم، اظهار داشت که تعداد مقالات نمایهشده کشور در پایگاه اسکوپوس از مرز یک میلیون و یکصد هزار سند عبور کرده و تولید سالانه مقالات علمی ایران به حدود ۷۸ هزار مقاله رسیده است؛ ظرفیتی ارزشمند که حاصل سالها تلاش جامعه علمی کشور است و نباید جایگاه مقاله در ارتقای کیفیت پژوهش نادیده گرفته شود.
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهش وزارت علوم با اشاره به روند سرمایهگذاری کشورها در حوزه تحقیق و توسعه، خاطرنشان کرد که چین با اختصاص حدود ۲.۱۴ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) خود، سالانه نزدیک به ۵۰۰ میلیارد دلار در علم و فناوری سرمایهگذاری میکند، در حالی که سهم ایران از هزینهکرد در این حوزه حدود ۰.۸ درصد تولید ناخالص داخلی است. وی تأکید کرد که حفظ و ارتقای جایگاه علمی کشور، علاوه بر تداوم تولید علم، مستلزم افزایش سرمایهگذاری در پژوهش، ارتقای بهرهوری نظام علم و فناوری و استفاده مؤثر از ظرفیت نیروی انسانی متخصص است.
دکتر نژادابراهیمی در ادامه تصریح کرد که مرحله امروز نظام پژوهشی کشور دیگر صرفاً تولید دانش نیست، بلکه تبدیل دانش به ارزش اقتصادی، اجتماعی و حل مسائل کشور است و افزود: پژوهش زمانی اثربخش خواهد بود که از مرحله تولید ایده تا نمونهسازی، اعتبارسنجی، انتقال فناوری، تجاریسازی و ورود به عرصه بهرهبرداری، زنجیرهای منسجم را طی کند. وی همچنین بر نقش دفاتر انتقال فناوری، مراکز رشد، صندوقهای پژوهش و فناوری و تعریف پایاننامهها و رسالههای مسئلهمحور با مشارکت دستگاههای اجرایی در افزایش اثربخشی پژوهشهای دانشگاهی تأکید کرد.
دکتر عمران عباسی، سخنگوی کمیسیون آموزش،تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، با اشاره به جایگاه تاریخی علم و دانش در تمدن ایران، بر ضرورت تقویت نقش دانشگاه و پژوهش در اداره کشور تأکید کرد و گفت: توسعه پایدار زمانی محقق خواهد شد که میان دانش روز، تجربههای میدانی و نیازهای واقعی جامعه پیوندی مؤثر برقرار شود. وی با مرور مقاطع مختلف تاریخ ایران، از حمله اسکندر، یورش مغولان و رخدادهای معاصر یاد کرد و با اشاره به اینکه در طول تاریخ، کتابخانهها، مراکز علمی و دانشمندان همواره از نخستین اهداف دشمنان بودهاند، اظهار داشت: با وجود این، فرهنگ و تمدن ایرانی همواره توانسته است علم و دانش را حفظ و بازتولید کند. عباسی همچنین با اشاره به چالشهای موجود در بخش کشاورزی، بر ضرورت بهرهگیری مؤثرتر از ظرفیت دانشگاهها در حل مسائل استان، تقویت پیوند دانش نوین با تجربههای عملی و استفاده از توان اساتید و پژوهشگران در تصمیمسازی و حل مسائل کشور تأکید کرد و سرمایه انسانی دانشگاهها را یکی از ارزشمندترین سرمایههای ایران برای آینده دانست.
در ادامه، دکتر فلسفی، رییس فراکسیون کشاورزی پویا و امور عشایر مجلس شورای اسلامی که بهصورت برخط در نشست حضور داشت، با تأکید بر جایگاه راهبردی کشاورزی در اقتصاد و امنیت غذایی کشور، نقش دانش و فناوری را در افزایش بهرهوری منابع، کاهش ضایعات و توسعه کشاورزی دانشبنیان تعیینکننده دانست. همچنین خواستار بهرهگیری گستردهتر از توان علمی دانشگاهها در سیاستگذاری، قانونگذاری و حل مسائل این حوزه شد.
دکتر تولایی، معاون هماهنگی امور اقتصادی و گردشگری استانداری مازندران، با طرح این پرسش که چرا رشد علمی کشور متناسب با شاخصهای توسعه و رفاه عمومی نمود پیدا نکرده است، بر ضرورت ایجاد ارتباطی سازمانیافته میان دانشگاه، دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی تأکید کرد و اظهار داشت که اثربخشی پژوهش زمانی تحقق مییابد که دستگاه اجرایی در تعریف مسئله، دانشگاه در طراحی راهحل و بهرهبرداران در ارزیابی قابلیت اجرای نتایج مشارکت داشته باشند.
دکتر تولایی در ادامه سخنان خود با اشاره به لزوم ارائه نتایج پژوهشها در قالبهای قابل استفاده برای مدیران، تشکیل کارگروههای دائمی مشترک میان دانشگاهها و دستگاههای اجرایی را برای اولویتبندی مسائل، هدایت پژوهشها و پیگیری اجرای نتایج پیشنهاد کرد.
در بخش دیگری از نشست، دکتر اسدالله تیموری، سرپرست سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران، با اعلام آمادگی این سازمان برای توسعه همکاریهای پژوهشی با دانشگاهها، از ظرفیت اعتبارات پژوهشی و مطالعاتی بخش کشاورزی برای اجرای طرحهای مشترک خبر داد و تأکید کرد که بخش قابل توجهی از مطالعات تخصصی حوزه آب، خاک و آمایش سرزمین میتواند با مشارکت دانشگاهها انجام شود.
سرپرست سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران فاصله میان دانشگاه و بخش اجرا را یکی از چالشهای موجود دانست و اظهار کرد که برای افزایش اثربخشی پژوهشها باید نظام ترویج، انتقال دانش و ارتباط مستمر میان پژوهشگران و بهرهبرداران تقویت شود تا نتایج تحقیقات بتواند پاسخگوی نیازهای واقعی بخش کشاورزی باشد.
بخش مهمی از این نشست به گفتوگوی تخصصی میان معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی، مدیران امور پژوهشی و ارتباط با صنعت و رؤسای دانشکدهها و پژوهشکدهها اختصاص یافت. دکتر شریفزاده، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، با تأکید بر اشتراک بسیاری از چالشهای استانهای شمالی کشور، از جمله در حوزههای کشاورزی، منابع آب، محیطزیست و توسعه روستایی، بر ضرورت تقویت همکاریهای منطقهای میان دانشگاهها تأکید کرد. وی ایجاد شبکه علمی مشترک، تدوین اطلس مسائل اولویتدار شمال کشور و تشکیل تیمهای بیندانشگاهی و بینرشتهای را راهکاری مؤثر برای جلوگیری از موازیکاری، تجمیع ظرفیتهای علمی و ارائه راهکارهای کاربردی برای حل مسائل منطقه دانست و بر بهرهگیری دستگاههای اجرایی از نتایج این پژوهشها در مسیر توسعه پایدار تأکید کرد.
در ادامه، دکتر بابک مومنی، دستیار ویژه استاندار در امور کلان و راهبردی و سایر مهمانان حاضر در نشست، با تمرکز بر الزامات مدیریتی و ساختاری ارتقای اثربخشی پژوهشهای دانشگاهی، دیدگاهها و پیشنهادهای خود را مطرح کردند. مهمترین محورهای مورد تأکید در این بخش شامل اصلاح نظام ارزیابی فعالیتهای پژوهشی، حرکت به سمت پژوهشهای مسئلهمحور، ایجاد بانک جامع مسائل دستگاههای اجرایی، طراحی نظام رصد و پایش اجرای طرحهای پژوهشی، تقویت سازوکارهای انتقال فناوری، توسعه همکاریهای بیندانشگاهی، تأمین مالی مشترک میان دانشگاه، دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی و استمرار پیگیری اجرای نتایج پژوهشها بود. همچنین بر این موضوع تأکید شد که ظرفیت علمی و پژوهشی ارزشمند دانشگاهها زمانی به تحول پایدار منجر خواهد شد که دستاوردهای پژوهشی در حل مسائل واقعی جامعه، ارتقای بهرهوری، بهبود کیفیت زندگی مردم و توسعه استان به کار گرفته شود.
جمعبندی مباحث مطرحشده در این نشست نشان داد که دانشگاههای کشور از ظرفیت علمی، سرمایه انسانی و توان پژوهشی قابلتوجهی برای پاسخگویی به مسائل ملی و منطقهای برخوردارند، اما تحقق اثربخشی بیشتر پژوهشها نیازمند تقویت پیوند دانشگاه با بخش اجرا، اصلاح نظام سیاستگذاری و ارزیابی پژوهش، توسعه پژوهشهای مسئلهمحور و تقاضامحور، ارتقای سازوکارهای انتقال فناوری، افزایش سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه، استفاده هدفمند از اعتبارات پژوهشی، جلب مشارکت بخش خصوصی در تأمین مالی پژوهش و تداوم همکاری مؤثر میان دانشگاه، دولت و صنعت است.
(هنوز امتیازی داده نشده)
Loading...
