نشست تخصصی روز ملی دریای خزر در دانشگاه گیلان برگزار شد

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، به منظور پاسداشت روز ملی دریای خزر، نشست تخصصی روز ملی دریای خزر با محور اثرات تغییر اقلیم با حضور اساتید صاحب‌نظر از دانشگاه گیلان و پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، دانشگاه علوم‌کشاورزی و منابع طبیعی ساری و گنبد، سازمان بنادر و دریانوردی، ادارات کل محیط زیست، بنادر و دریانوردی استان گیلان، هواشناسی، منابع طبیعی، سازمان جهاد کشاورزی و شرکت آب‌ منطقه‌ای استان گیلان در دانشگاه گیلان برگزار شد. در این جلسه به موضوعات مهمی نظیر اهمیت دریای خزر و رودخانه‌های منتهی به آن به عنوان زیستگاه گونه‌های آبزی منحصر به فرد نظیر ماهیان استخوانی به‌ویژه ماهیان خاویاری، تاثیر دریای خزر بر اقلیم پیرامون آن، نوسانات دریای خزر، راه‌کارهای سازگاری با محیط زیست و مدیریت منابع آب در حوضه آبریز آن، کشتیرانی پاک و اقدامات مقابله با آلودگی‌های نفتی و کاهش آلودگی‌های خشکی محور که از طریق خشکی به دریا وارد می‌شود بحث و تبادل نظر شد.

این نشست تخصصی مشترک دانشگاه گیلان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری و پژوهشگاه ملی اقیانوس ­شناسی و علوم جوی با موضوع اثرات و پیامدهای تغییر اقلیم بر پهنه ساحلی دریای خزر با حضور دکتر بهروز ابطحی رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس ­شناسی و علوم جوی کشور، دکتر پیردشتی معاونت پژوهشی دانشگاه و دکتر نوروز استادیار هواشناسی گروه مهندسی آب در سالن شورای حوزه ریاست دانشگاه گیلان برگزار شد.

در این نشست دکتر احمد رضی رئیس دانشگاه گیلان ضمن خیر مقدم به حاضران و تسلیت شهادت امام محمد تقی(ع)، نامگذاری ۲۱ مرداد به عنوان روز ملی دریای خزر را فرصتی مغتنم برای پاسداشت این نعمت الهی دانست.

رئیس دانشگاه گیلان در ادامه و با اشاره به وظیفه ویژه مراکز علمی گفت: دانشگاه گیلان به عنوان بزرگترین دانشگاه شمال کشور خود را در برابر مسائل محیط زیستی دریای خزر مسئول می داند و با استفاده از پتانسیل خود ضمن کمک به شکل گیری توسعه دریا محور در این منطقه و با استفاده از این منبع طبیعی برای رشد شاخص های اقتصادی و ارتقاء سطح آن، تلاش می کند تا برای کاهش مشکلات و مسائل این دریاچه بسیار با ارزش، راه حل ارائه کند و همه مسئولیم تا توسعه دریامحور به گونه ای شکل بگیرد که کمترین آسیب به محیط زیست این دریاچه وارد شود.

دکتر رضی در ادامه دانشگاه گیلان را با داشتن تخصص های متنوع و دایر بودن ۹۷ رشته گرایش در سطح دکتری و ۱۵۰ رشته گرایش در کارشناسی ارشد و همچنین فعال بودن پژوهشکده حوضه آبی دریای خزر، دارای آمادگی برای نقش آفرینی در این زمینه دانست و گفت: با توجه به اینکه دانشگاه گیلان مسئول دبیرخانه ایرانی اتحادیه دانشگاه های ساحلی کشورهای حاشیه دریای خزر است تلاش می کند تا مسائل این دریاچه را در سطح بین المللی نیز دنبال کند.

در ادامه دکتر بهروز ابطحی رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس ­شناسی و علوم جوی کشور ضمن ابراز خرسندی از حضور در این نشست و تشکر از دانشگاه گیلان برای میزبانی این نشست، به بیان ویژگی های دریای خزر پرداخت.

رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس ­شناسی و علوم جوی کشور با اشاره به اهمیت توجه به پژوهش، آموزش دانشگاهی، آموزش عمومی و ترویج علمی، این موارد را از جمله اقداماتی برشمرد که می توان برای این دریا انجام داد. وی با اشاره به ضرورت آموزش عمومی به همه افراد، آموزش عمومی را ضرورتی برای توسعه دریای خزر دانست.

دکتر ابطحی منحصر به فرد بودن، تنوع اقلیمی، ماهیان استخوانی بزرگ و خاویار تولیدی را از جمله ویژگی های بارز این منطقه دانست و گفت: پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی به سهم خود تلاش می کند فعالیت هایی که دانشگاه ها به جهت کمبود امکانات و تجهیزات نمی توانند انجام دهند، به عهده بگیرد.

شایان ذکر است سایر محققان و پژوهشگران نیز به بیان مقالات خود پرداختند.

دکتر نوروز عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ضمن رفع تناقض‌های اقلیمی موجود در گزارشات متعدد، به اهمیت اثر تغییر اقلیم بر پهنه ساحلی جنوب شرقی دریای خزر و نواحی ساحلی خلیج میانکاله پرداختند. ایشان اظهار داشتند با ادامه‌ی روند گرم شدن هوا در آینده نزدیک شاهد کاهش تراز سطح آب و خشک شدن سطح وسیعی از خلیج میانکاله بایستی شاهد اثرات سوء اجتماعی، اقتصادی و به ویژه بحران زیست محیطی در شمال کشور باشیم. شکل گیری چشمه‌های ریزگرد در دشت گرگان و خلیج میانکاله متاثر از تغییرات اقلیمی امری اجتناب ناپذیر خواهد بود.

در ادامه دکتر پیردشتی ضمن خرسندی از برگزاری نشست تخصصی در این زمینه پیشنهاد برگزاری نشست بعدی را در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی با حضور محققان و پژوهشگران و سایر نهادهای مسئول در باب مسائل حاشیه دریای خزر ارائه دادند. ایشان جهت توسعه و حفظ دریای خزر و منابع حاشیه آن برگزاری چنین نشست های تخصصی را امری ضروری دانسته اند. همچنین ایشان اجرای طرح‌های پزوهشی مشترک در زمینه هوا و اقلیم شناسی، شیلات و دامپروری با رویکرد اثرات اقلیمی را در حوضه ساحلی خزر جهت رفع بحران اقتصادی و توسعه اقتصاد دریا محور در زمینه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ضروری دانسته و از کلیه مراکز پژوهشی و دستگاه‌های اجرایی جهت همکاری دعوت بعمل آورده‌اند.

در پایان نشست بیانیه‌ای مشترک توسط دانشگاه گیلان و پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی در جهت توسعه و حفظ دریای خزر ارائه شد.

در انتهای جلسه بسته سیاست‌گذاری پیشنهادی به شرح زیر قرائت شد:

با عنایت به اینکه فعالیت‌های محوری روز جهانی دریاها و اقیانوس‌ها برای سال ۲۰۱۸ از سوی سازمان ملل جلوگیری از آلودگی ناشی از پلاستیک‌ها و یافتن راه‌حل‌هایی برای داشتن دریاهای سالم عنوان شده است، پیشنهاد می‌گردد یکی از شهرهای ساحلی استان گیلان به عنوان شهر الگویی بدون پلاستک معرفی شده و سیاست‌های تشویقی و بازدارنده برای عدم استفاده از پلاستک در این مناطق اعمال گردد.

باتوجه به ضرورت بسیار زیاد حفاظت از مناطق دریایی، پیشنهاد می‌شود مناطقی از سواحل دریای خزر به عنوان پارک‌های دریایی یا مناطق حفاظت‌شده ملی معرفی گردد. در این راستا سواحل گیسوم استان گیلان به عنوان محل تلاقی جنگل کوهستانی، جلگه‌ای، ساحل و دریا جهت معرفی به عنوان منطقه حفاظت‌شده ساحلی-دریایی پیشنهاد شده تا تدابیر لازم به منظور یکپارچگی زیست بوم منطقه با ساخت پل یا تونل طبیعت اتخاذ گردد.

انجام مطالعه، پایش و مدل‌سازی پدیده‌های مختلف حاکم بر دریای خزر نیازمند فعالیت‌های گسترده علمی-پژوهشی از سوی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی بوده و نیازمند حمایت ارگان‌های مختلف دریایی کشور است. در این راستا پیشنهاد می‌شود دبیرخانه اتحادیه دانشگاه‌های و مراکز پژوهشی ساحلی و دریایی و کمیته ملی اقیانوس‌شناسی با بهره‌گیری از ظرفیت موجود در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ساحلی استان‌های شمالی کشور نسبت به برنامه‌ریزی برای انجام فعالیت‌های مطالعاتی در حوزه دریای خزر متناسب با اولویت‌های پژوهشی کشور اقدام نماید.

به منظور جلب توجه آحاد مردم و مسئولان به اهمیت بهره‌برداری پایدار و حفاظت از محیط زیست دریای خزر پیشنهاد می‌شود هر سال مراسم گرامی‌داشت این روز با همکاری کمیته ملی اقیانوس‌شناسی در یکی از دانشگاه‌ها یا مراکز پژوهشی شمال کشور و با حضور دستگاه‌های اجرایی مرتبط انجام پذیرد.