طرح فناورانه عضو هیات علمی پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان در نخستین رویداد ملی طراحی ساخت نانوحسگرهای زیستی تشخیص سریع حائز رتبه برتر شد

 به گزارش روابط عمومی دانشگاه، طرح فناورانه دکتر احسان شکری، عضو هیات علمی پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان (دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری) در نخستین رویداد ملی طراحی ساخت نانوحسگرهای زیستی تشخیص سریع حائز رتبه سوم شد و مورد تقدیر قرار گرفت.

گفتنی است؛این رویداد توسط شبکه پیشران طراحی و ساخت حسگرهای تشخیص سریع (http://fast-diagnostic.ir/ ) و با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، ستاد توسعه زیست فناوری، صندوق نوآوری و شکوفایی و برخی نهادهای دولتی و خصوصی دیگر بیست و ششم تیرماه سال جاری در صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری برگزار گردید.

شایان ذکر است؛ در این دوره پس از فراخوان عمومی، ارسال طرح های فناورانه در حوزه طراحی و ساخت حسگرهای تشخیص سریع در مجموع ۲۸ طرح از گروه های دانش بنیان خلاق و نوآور از دانشجویان و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها دریافت گردید.

لازم به ذکر است؛ طرح های پذیرفته شده در زمینه های پزشکی، فنی مهندسی، محیط زیست و کشاورزی در یک بازه زمانی ۱۰۰ روزه و در چند مرحله مورد بررسی و داوری تخصصی قرار گرفتند و در نهایت برگزیدگان نهایی معرفی شدند. بر این اساس، دکتر حامد گل محمدی، عضو هیات علمی پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران با طرح ” کیت تشخیص بر پایه تلفن همراه جهت تشخیص اولیه بیماری فنیل کتونوریا ” رتبه اول، دکتر مهدی گلچین، استاد دانشگاه شهید باهنر کرمان با طرح ” طراحی و ساخت کیت تشخیص سریع بیماری اسهال کلی باسیلوزی گوساله ها” رتبه دوم و دکتر احسان شکری، عضو هیات علمی پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان با طرح ” کیت تشخیص ساده و ارزان ویروئیدها و ویروس های گیاهی بر پایه نانورنگ سنجی” رتبه سوم را بدست آوردند.

دکتر شکری سرپرست طرح و مدیر گروه دانش بنیان زیست حسگر پژوهان توس، در خصوص طرح ” کیت تشخیص ساده و ارزان ویروئیدها و ویروس های گیاهی بر پایه نانورنگ سنجی”  اظهار کرد: تشخیص بیماری های گیاهی، دام و طیور علاوه بر این که از لحاظ اقتصادی مهم است از موضوعات ویژه پدافند غیر عامل برای مبارزه با بیوتروریسم در حوزه کشاورزی است و ارتباط مستقیمی با تامین امنیت غذایی در سطح ملی دارد. روش های مولکولی مرسوم که برای تشخیص عوامل بیماریگر گیاهی استفاده می شوند اگر چه از لحاظ فنی دقیق و کارآمد هستند اما از لحاظ هزینه تمام شده به ازاء هر نمونه گران هستند و این مسئله محدودیت اصلی برای فراگیر شدن آنهاست.  

وی افزود: در این طرح، روش جدیدی ابداع شده است که می تواند در کنار سایر روش های مرسوم مثل پی سی آر برای تشخیص قطعه های ژنی خاص  در نمونه های آزمایشگاهی استفاده شود.  بطور کلی هدف از اجرای این تحقیقات معرفی و توسعه سیستم‌های نوین تشخیصی بر پایه DNA به منظور شناسایی عوامل بیمارگر انسانی، دامی و گیاهی با سهولت بیشتر و هزینه کمتر است. 

سرپرست طرح با اشاره به جزئیات، اظهار کرد: استراتژی ما برای تشخیص رشته های ژنی هدف، تشکیل ساختارهای سوپرامولکولی DNA در نمونه های مثبت است. این ساختارها در مرحله بعد به دلیل میانکنش با نانوذرات باعث تغییر رنگ ویال های واکنش می شوند و از این طریق می توان نمونه های مثبت و منفی را به صورت بصری بدون نیاز به ابزار آزمایشگاهی تشخیص داد. به گفته محقق طرح، استراتژی تشخیصی که در این تحقیق ابداع شده است، قبلا گزارش نشده و مراحل ثبت آن در حال انجام است.

شکری در پایان افزود نتایج این تحقیقات حاصل همکاری ایشان با دکتر سید مرتضی حسینی و دکتر محمد رضا گنجعلی اعضاء هیات علمی دانشگاه تهران و سرکار خانم دکتر نجمه نصیری است که در قالب گروه دانش بنیان زیست حسگر پژوهان توس (زیپاتوس) به مدت ۵ سال فعالیت علمی داشته اند. وی هدف از تشکیل این گروه را گسترش این ایده به سایر حوزه های تشخیصی و کاربردی به منظور ساخت محصولات فناورانه دانست و افزود در این خصوص با چند موسسه پژوهشی و همچنین پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان مذاکراتی در حال انجام است. وی اظهار امیدواری کرد با تامین هزینه های تحقیق و توسعه و کسب تاییدیه های لازم، در سالهای پیش رو شاهد ساخت کیت های آزمایشگاهی در کلاس کالاهای تجاری قابل عرضه به بازار باشیم.

بخشی از نتایج این پژوهش در دهمین جشنواره و نمایشگاه فناوری نانو در قالب برنامه نانومچ ستاد فناوری نانو (مهر ماه ۹۶) به نمایش گذاشته شد و همچنین در مجله Scientific Reports, 2017 منتشر شده است.